JAN PAWEŁ II – BIOGRAFIA
Papież przełomów, myśliciel i filozof, człowiek kultury i sztuki, poeta i aktor, miłośnik gór, człowiek pokoju i dialogu, niestrudzony pielgrzym, inspirator przemian na świecie, mistyk, człowiek wiary – JAN PAWEŁ II.
DZIECIŃSTWO I MŁODOŚĆ
Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach (niedaleko Krakowa) jako drugi syn Karola Wojtyły seniora i Emilii z Kaczorowskich. Miał starszego o 14 lat brata Edmunda, a jego siostra Olga zmarła tuż po urodzeniu. Karol został ochrzczony 20 czerwca 1920 roku. Rodzina Wojtyłów wiodła skromne życie. Ojciec, porucznik, był urzędnikiem administracji wojskowej. Matka prowadziła dom. W domu Wojtyłów panowała religijna atmosfera, a oni sami cieszyli się szacunkiem wśród mieszkańców. W Wadowicach mieszkała wówczas liczna społeczność żydowska. Wojtyłowie mieszkali w kamienicy, której okna wychodziły na widok kościoła w Wadowicach. Na ścianie kościoła widniał zegar na którym wypisane były słowa: „ Czas ucieka, wieczność czeka”.
Gdy Karol miał dziewięć lat, miesiąc przed I Komunią św. zmarła mu mama. Po pogrzebie ojciec zabrał synów do Sanktuarium Maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej, do którego przyszły papież często powracał. W sanktuarium wskazał na obraz Matki Bożej Kalwaryjskiej i powiedział synom, że teraz chociaż nie mają już ziemskiej mamy, zawsze mogą zwracać się o pomoc do Matki Jezusa, która jest w niebie i która będzie się nimi opiekować. Trzy lata później zmarł jego brat Edmund, który był lekarzem i zaraził się od pacjentki szkarlatyną w szpitalu w Bielsku-Białej.
Karol był zdyscyplinowanym, bardzo zdolnym i pilnym uczniem. Zawsze miał „monotonne” świadectwa, z góry na dół „bardzo dobrze”. Był zawsze świetnie przygotowany z każdego przedmiotu do lekcji. Po szkole wraz z ojcem szedł na obiad do sąsiadów. Potem był czas odpoczynku i zabaw. Najczęściej biegał wraz z kolegami nad rzekę Skawę, gdzie grał w piłkę nożną. Lolek – tak mówili do niego koledzy – chętnie stał na pozycji bramkarza. Popołudniami odrabiał lekcje. Na zakończenie dnia wraz z ojcem szedł na spacer, podczas którego często wchodzili do kościoła. Ojciec Karola rozwijał u niego zainteresowania historią Polski oraz chęć podróżowania. Swoim przykładem uczył modlitwy i zawierzenia Panu Bogu. Wspólnie czytali Pismo Święte. Często pielgrzymowali do Kalwarii Zebrzydowskiej. Karol Wojtyła, jako Papież, tak wspominał swojego Ojca: „Patrząc na niego, nauczyłem się, że trzeba samemu stawiać wymagania i przykładać się do spełniania własnych obowiązków”.
W pierwszej klasie gimnazjum, wstąpił do kółka ministranckiego prowadzonego przez księdza Kazimierza Figlewicza. W gimnazjum interesował się poezją i teatrem. Jedną z pierwszych wystawionych sztuk, w której zagrał, była Antygona Sofoklesa. Karol Wojtyła marzył, aby zostać aktorem.
Po zdaniu egzaminu maturalnego w 1938 roku, rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i z ojcem przeprowadził się do Krakowa. Zamieszkali przy ulicy Tynieckiej 10 w dwóch pokoikach w suterenie. /piwnicach/
CZAS WOJNY
Nadszedł 1 września 1939 roku. 6 listopada 1939 roku zamknięto Uniwersytet Jagielloński, a profesorów wywieziono do obozu Sachsenhausen. Karol znalazł pracę w Zakładach Chemicznych „Solvay” w Borku Fałęckim. Ciężka praca w kamieniołomach dawała względne bezpieczeństwo, gdyż Niemcy uznawali zakład za potrzebny.
W tym czasie Karol Wojtyła wziął udział w rekolekcjach organizowanych w parafii św. Stanisława Kostki na Dębnikach. Tutaj nawiązał kontakt z krawcem Janem Tyranowskim. Oczytany w pismach św. Jana od Krzyża i św. Teresy z Avila, swoimi zainteresowaniami wywarł wpływ na Wojtyłę.
Na początku 1941 roku ojciec Wojtyły zachorował. Gdy 18 lutego Karol, który się nim opiekował, wrócił do domu, zastał swego ojca martwego. Tę śmierć odczuł bardzo boleśnie. Karola Wojtyłę seniora pochowano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. A młody Karol zamieszkał u państwa Kydryńskich, którzy ofiarowali mu swoją pomoc i wsparcie.
W przezwyciężeniu smutku po stracie ojca Karolowi pomógł dawny nauczyciel z Wadowic, Mieczysław Kotlarczyk. Założył teatr nazwany później Teatrem Rapsodycznym. Repertuar obejmował m.in. „Quo vadis”, „Króla-Ducha”, „Beniowskiego” i „Pana Tadeusza”. Z teatrem od początku istnienia związał się także Karol Wojtyła.
W 1942 roku Wojtyła podjął decyzję o wstąpieniu do tajnego seminarium duchownego. Rano asystował przy Mszy św. księciu metropolicie Adamowi Sapiesze, a potem pracował w „Solvayu”. Noce poświęcał nauce. Sytuacja zmieniła się na początku sierpnia 1944 roku. Niemcy przeprowadzili masowe łapanki, aby uniknąć wybuchu powstania ludności Krakowa. Wywozili wszystkich ujętych młodych mężczyzn – niedziela 6 sierpnia 1944 została nazwana „czarną niedzielą”. Wojtyła uniknął łapanki, gdyż dzięki arcybiskupowi Sapiesze klerycy znaleźli schronienie w pałacu biskupim. 18 stycznia 1945 roku do Krakowa wkroczyły wojska sowieckie.
POSŁUGA KAPŁAŃSKA I BISKUPIA
Po wojnie, w sierpniu 1946 roku Wojtyła ukończył celująco czteroletnie studia teologiczne. 1 listopada z rąk kardynała Sapiehy otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie odprawił swoją pierwszą Mszę świętej w krypcie św. Leonarda na Wawelu za dusze zmarłych rodziców i brata. 15 listopada udał się do Rzymu, aby podjąć studia na Papieskim Uniwersytecie Dominikańskim – Angelicum. W Rzymie uczestniczył we Mszy św. celebrowanej przez Ojca Pio. Według relacji niektórych osób Ojciec Pio przepowiedział Karolowi Wojtyle, iż w przyszłości zostanie Papieżem.
Po zdaniu egzaminu licencjackiego napisał rozprawę doktorską na temat: „Zagadnienia wiary u świętego Jana od Krzyża”. Za pracę uzyskał najwyższą ocenę, jednak formalnie nie przyznano mu tytułu doktora. Jego praca bowiem nie została wydrukowana, ponieważ nie miał pieniędzy na druk w wydawnictwach włoskich.
Spływ kajakowy, koniec lat 50.
Po powrocie do kraju ks. Karol Wojtyła został skierowany do niewielkiej parafii Niegowić, gdzie był wikariuszem. Po 13 miesiącach kardynał Sapieha przeniósł wikarego do parafii św. Floriana w Krakowie.
Wojtyła cieszył się sympatią wiernych, w szczególności młodzieży, dla której prowadził duszpasterstwo. Na przeprowadzane przez niego rekolekcje przychodziły setki osób. Jeździł z młodymi na pielgrzymki, wędrówki górskie i spływy kajakowe. Studenci skupieni wokół księdza, a potem biskupa Wojtyły nazywali go „ Wujek”.
Ks. Wojtyła prowadził wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Na jego wykłady przychodziło tylu studentów, że niektórzy musieli siadać na podłodze. Owocem pracy naukowej oraz rozmów z młodzieżą była książka „Miłość i odpowiedzialność” poruszająca kwestie teologii ciała.
Mając 38 lat, (w 1958 r.) Karol Wojtyła został najmłodszym polskim biskupem. Informację o decyzji odebrał, gdy przebywał na Mazurach ze studentami na spływie kajakowym.
Jako biskup krakowski w herbie umieścił znak Maryi i słowa: „Totus Tuus” (Cały Twój), które oznaczały całkowite oddanie się w opiekę Maryi i poprzez nią Chrystusowi. Pozostały one także dewizą papieża Jana Pawła II.
Jako biskup pomocniczy miał nowe obowiązki. Zabiegał m.in. o pozwolenie na budowę kościoła w Nowej Hucie, którego władze komunistyczne nie chciały udzielić.
Brał udział w obradach II Soboru Watykańskiego, który rozpoczął się 11 października 1962 roku. Biskup Wojtyła odznaczał się wyjątkową aktywnością w pracach soborowych. Znając doskonale łacinę, zabierał głos i pisał opracowania.
W 43 roku życia został mianowany przez papieża Pawła VI arcybiskupem metropolitą krakowskim. Po czterech latach, 26 czerwca 1967 roku papież Paweł VI mianował abp. Wojtyłę kardynałem.
Brał czynny udział w przygotowaniach do Jubileuszu 1000 rocznicy chrztu Polski, który przypadł w 1966 roku. Były to „Obchody Millenium Chrztu Polski” mające miejsce w Częstochowie na Jasnej Górze. Jako kardynał był blisko wiernych, głosił słowo Boże, sprawował sakramenty św., spotykał się z ludźmi, rozmawiał, pocieszał, przychodził z pomocą.
Po śmierci papieża Pawła VI – 12 sierpnia 1978 r. uczestniczył w pogrzebie, a potem w konklawe, które wybierało następnego papieża. Został nim włoski kardynał, który przyjął imię Jan Paweł I. Po miesiącu papież zmarł i odbyło się kolejne konklawe.
PONTYFIKAT JANA PAWŁA II
16 października 1978 roku Karol Wojtyła został papieżem i przyjął imię Jan Paweł II. Inauguracja pontyfikatu odbyła się 22 października 1978 roku. W czasie homilii Papież Jan Paweł II wypowiedział słynne słowa: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi”.
Pontyfikat Jana Pawła II trwał 26 lat i 5 miesięcy (trzeci pod względem długości w historii).
Papież Polak wprowadził Kościół w nowe tysiąclecie (2000 rok), przyczynił się do obalenia systemu komunistycznego w Polsce i Europie Wschodniej. Podróżował z orędziem pokoju po całym świecie, bronił praw rodziny i dzieci nienarodzonych, troszczył się o ubogich, chorych i starszych. Zainicjował Światowe Dni Młodzieży, ogłosił nowy Kodeks Prawa Kanonicznego oraz Katechizm Kościoła Katolickiego, zawierzył cały świat Matce Bożej oraz Bożemu Miłosierdziu. Ustanowił Święto Bożego Miłosierdzia w drugą Niedzielę Wielkanocną. Ogłosił wielu świętych i błogosławionych. Spotykał się z wyznawcami różnych wyznań i religii. Wprowadził do różańca świętego czwartą tajemnicę Światła. W grudniu 1994 roku napisał list do dzieci.
W czasie swojego pontyfikatu odbył kilkadziesiąt pielgrzymek. Suma przebytych kilometrów wyniosła prawie trzykrotną odległość miedzy Ziemią i Księżycem. (Odległość Księżyca od Ziemi – 384 400 km). Odwiedził ponad 100 krajów. Mówił biegle wieloma językami świata. Poza Watykanem Jan Paweł II spędził w sumie ponad dwa lata swego pontyfikatu (okres sprawowania posługi w Kościele katolickim przez papieża)
Do Polski pielgrzymował 8 razy. Ostatnią pielgrzymkę odbył w sierpniu 2002r., gdzie dokonał konsekracji Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach i nawiedził bliskie jego sercu sanktuarium Matki Bożej Kalwaryjskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej. Kilka razy prosił wiernych o modlitwę zarówno za jego życia, jak i po śmierci.
W naszej diecezji tarnowskiej był dwa razy.
W czerwcu 1987r. (09 – 10.06.1987r.) w Tarnowie, gdzie dokonał beatyfikacji bł. Karoliny Kózkówny (patronki młodzieży) z Wał Rudy, której sanktuarium znajduje się w Zabawie. Papież w homilii beatyfikacyjnej, zachęcał zebranych, aby odkrywali w sobie, powołanie do którego Bóg ich zaprasza. Powołanie do świętości, życia w łasce Bożej. Na placu modlitwy zebrało się wówczas około 2 mln ludzi.
I 16.06.1999 roku w Starym Sączu, gdzie dokonał kanonizacji św. Kingi, małżonki polskiego władcy Bolesława Wstydliwego, klaryski, patronki ziemi sądeckiej.
W homilii wołał do Polaków: „Wraz z patronką tej ziemi proszę wszystkich moich rodaków: niech polska rodzina dochowa wiary Chrystusowi! Trwajcie mocno przy Chrystusie, aby On trwał w was! Nie pozwólcie, aby w waszych sercach, w sercach ojców i matek, synów i córek zagasło światło Jego świętości. (…) Bracia i siostry, nie lękajcie się chcieć świętości! Nie lękajcie się być świętymi! Uczyńcie kończący się wiek i nowe tysiąclecie erą ludzi świętych!”
Podczas pontyfikatu dokonano zamachu na Jego życie. Uczynił to terrorysta Ali Agca 13 maja 1981 roku w rocznicę objawień fatimskich, na palcu św. Piotra podczas audiencji (spotkania) z pielgrzymami.
Papież, wiele razy mówił, że uratowanie od śmierci zawdzięcza Matce Bożej Fatimskiej. Po leczeniu z pierwszą pielgrzymką zagraniczną udał się do Fatimy, gdzie u stóp figury Matki Bożej złożył kulę, która raniła jego ciało. Kula ta, obecnie umieszczona jest w koronie figury Matki Bożej w Fatimie.
Pas – część stroju papieskiego- zbroczony krwią, Papież podarował jako wotum wdzięczności Maryi w obrazie Jasnogórskiego Wizerunku w Częstochowie.
Papież Jan Paweł II zmarł w wigilię Święta Miłosierdzia Bożego, w pierwszą sobotę miesiąca 2.04.2005 r. o godz. 21.37. w Watykanie. Podczas pogrzebu zebrani na placu św. Piotra przynieśli transparenty z napisem „Santo Subito” (Natychmiast Święty).
Beatyfikacji dokonał 1 maja 2011 roku papież Benedykt XVI. Na datę liturgicznego wspomnienia bł. Jana Pawła II wybrano dzień 22 października, przypadający w rocznicę uroczystej inauguracji pontyfikatu papieża Polaka.
Kanonizacji Jana Pawła II dokonał papież Franciszek w niedzielę Bożego Miłosierdzia, 27 kwietnia 2014 r. w Rzymie.
Opr. A. Zięc