Właśnie dzisiaj, 20 października 2026 r. uczniowie naszej szkoły odwiedzili niepowtarzalną w swoim rodzaju i unikalną w skali światowej, wieś Zalipie. Zalipie położone na Powiślu Dąbrowskim województwa małopolskiego, zwane malowaną wsią, słynie ze zwyczaju malowania domów i ich wnętrz w oryginalne wzory roślinne.
Zdobnictwo to powstało pod koniec XVIII wieku i związane było z zanikaniem dymnych chat. Kobiety malowały wapnem na zakopconych ścianach plamy, które miały rozjaśnić i upiększyć wnętrza ich domów. Plamy te zaczęto rozbudowywać w motywy kwiatowe umieszczane pod obrazami, oknami, wokół pieca, aż zaczęły pokrywać całe ściany, powały, piece oraz zewnętrzne ściany domów i budynków gospodarczych.
Propagatorką tej unikalnej sztuki ludowej, była wybitna malarka Felicja Curyło, której zagroda stanowi filię Muzeum Okręgowego w Tarnowie, a której budynki pokryte są roślinnymi ornamentami. Wnętrze domu mieszkalnego jest tradycyjne, z czarną i białą izbą, sienią oraz komorą. W sieni uwagę zwraca czarna powała z białymi wzorami malowanymi glinką, ściany przyozdobione malowankami na papierze i wycinankami. W izbie białej powała i ściany są bogato zdobione malaturami wykonanymi bezpośrednio na tynku oraz dywanami i makatkami malowanymi na papierze. Przepięknie malowana kapa nakrywa łóżko, a na niej położone są poduchy w białych, haftowanych poszewkach. Uwagę zwraca także tradycyjny strój powiślański, własnoręcznie wykonany praz Felicję Curyłową. Wystrój białej izby uzupełniają wyroby z kolorowej bibuły; pająki, rózgi weselne i kolorowe bukiety. Bardzo bogato zdobionym pomieszczeniem jest kuchnia, w której najważniejszy jest tradycyjny piec wymalowany na niebiesko i pokryty wielobarwną malaturą o roślinnych motywach, podobnie jak powała i ściany oraz firany w oknie wycięte w białym pergaminie.
Jednak nasz pobyt w Zalipiu rozpoczęliśmy od wizyty w Domu Malarek, które jest siedzibą Gminnego Ośrodka Kultury, a ten chroni i kultywuje lokalne wartości kulturowe, głównie poprzez kontynuację tradycji malowanek zalipiańskich, opiekę nad twórcami ludowymi oraz promowanie malowanej wsi w kraju i zagranicą. Obejrzeliśmy malowidła lokalnych twórców, wysłuchaliśmy krótkiej prelekcji i uczestniczyliśmy w warsztatach plastycznych. Najpierw nasi uczniowie, wykazując się inwencją i niesamowitym łączeniem kolorów, samodzielnie ozdobili farbami przygotowany przez organizatorów wzór, a następnie własne wzory umieścili na małych, drewnianych deseczkach, które zabrali do domów.
Swoją wizytę w Zalipiu zakończyliśmy w kościele, którego całe wnętrze pokryte jest pięknie skomponowanymi motywami kwiatowymi, a w kaplicy św. Błażeja wyeksponowane są unikatowe szaty liturgiczne wyhaftowane w zalipiańskie wzory przez miejscowe malarki.
Urzeczeni pięknem zalipiańskich malowanek, uwieczniliśmy je na zdjęciach, by jak najdłużej pozostały w naszej pamięci i wspomnieniach.
